پایگاه خبری قهوه صبحگاهی،ورود اوراق سلف موازی استاندارد تمام‌سکه با نماد «عسکه۲» به بازار سرمایه، یک گزینه جدید را در برابر سرمایه‌گذاران قرار داده است؛ گزینه‌ای که امکان سرمایه‌گذاری مبتنی بر سکه را فراهم می‌کند، اما برخلاف خرید سکه فیزیکی، به معنای در اختیار داشتن خود سکه نیست.
خرید سکه فیزیکی و سرمایه‌گذاری در اوراق سلف سکه هر دو به تغییرات قیمت طلا و سکه مرتبط هستند، اما از نظر ماهیت دارایی، نحوه معامله، سررسید، نقدشوندگی، ریسک نگهداری و حقوق دارنده تفاوت‌های مهمی دارند.
سکه فیزیکی؛ دارایی را واقعاً در اختیار دارید
در خرید سکه فیزیکی، خریدار پس از انجام معامله مالک مستقیم یک قطعه سکه می‌شود و دارایی را در اختیار خود دارد. ارزش این دارایی نیز با تغییرات قیمت سکه در بازار فیزیکی افزایش یا کاهش پیدا می‌کند.
البته مالکیت فیزیکی، مسئولیت‌هایی نیز به همراه دارد؛ از جمله اطمینان از اصالت و عیار سکه، خرید از فروشنده معتبر، نگهداری امن، جابه‌جایی و در نهایت پیدا کردن خریدار هنگام فروش.
به این ترتیب، سکه فیزیکی علاوه بر ریسک تغییر قیمت، با مسائل مربوط به نگهداری و امنیت دارایی نیز همراه است.
«عسکه۲» سکه نیست؛ یک ورقه مالی است
در طرف دیگر، سرمایه‌گذار با خرید «عسکه۲» سکه‌ای را در دست نمی‌گیرد، بلکه مالک یک ورقه مالی مبتنی بر سکه می‌شود.
قیمت این اوراق نیز لزوماً در تمام لحظات با قیمت نقدی سکه یکسان نیست. قیمت «عسکه۲» می‌تواند تحت تأثیر عواملی مانند قیمت سکه، مدت باقی‌مانده تا سررسید، انتظارات فعالان بازار، شرایط بازار ثانویه و حقوق قراردادی دارنده اوراق قرار گیرد.
بنابراین مقایسه ساده قیمت یک ورقه «عسکه۲» با قیمت یک سکه فیزیکی، بدون توجه به ساختار و سررسید اوراق، نمی‌تواند تصویر کاملی از ارزش اقتصادی دو دارایی ارائه دهد.
یک تفاوت کلیدی؛ «همین حالا» یا «سررسید»
یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های این دو ابزار، زمان مالکیت و نحوه دسترسی به دارایی است.
در خرید سکه فیزیکی، دارایی از همان زمان معامله در اختیار خریدار قرار می‌گیرد و مالک می‌تواند آن را نگهداری یا در زمان موردنظر خود در بازار فیزیکی عرضه کند.
اما در اوراق سلف، رابطه سرمایه‌گذار با دارایی پایه بر اساس قرارداد، سررسید و حقوق تعیین‌شده برای دارنده اوراق تعریف می‌شود.
در عرضه اولیه «عسکه۲» نیز سررسید و شرایط مشخصی برای اوراق تعیین شده و اختیار فروش در سررسید با قیمت اعمال معادل ۱۰۷ درصد قیمت کشف‌شده در روز عرضه پیش‌بینی شده است.
خرید و فروش؛ بازار طلا در برابر بازار سرمایه
سکه فیزیکی در بازار طلا و از طریق معاملات فیزیکی خرید و فروش می‌شود؛ اما معاملات «عسکه۲» در چارچوب بازار سرمایه انجام می‌گیرد.
این تفاوت باعث می‌شود سرمایه‌گذار اوراق برای معامله آن از زیرساخت بازار سرمایه استفاده کند و در صورت وجود خریدار، امکان فروش اوراق در بازار ثانویه را پیش از سررسید داشته باشد.
در مقابل، فروش سکه فیزیکی به شرایط بازار فیزیکی و وجود خریدار در زمان فروش وابسته است.
دردسر نگهداری؛ یکی دارد، دیگری نه
دارنده سکه فیزیکی باید برای نگهداری امن دارایی خود تصمیم بگیرد. خطر سرقت، هزینه نگهداری و ریسک جابه‌جایی از جمله مواردی است که در مالکیت فیزیکی باید مورد توجه قرار گیرد.
اما دارنده «عسکه۲» سکه‌ای برای نگهداری در اختیار ندارد و دارایی او به شکل یک ورقه مالی در بازار سرمایه ثبت و معامله می‌شود.
ریسک‌ها هم شبیه هم نیستند
در سکه فیزیکی، مهم‌ترین موضوعات شامل نوسان قیمت سکه، اصالت و کیفیت دارایی، شرایط بازار و ریسک نگهداری است.
در اوراق سلف سکه، علاوه بر نوسانات قیمت دارایی پایه، عواملی مانند سررسید، مفاد قرارداد، نقدشوندگی بازار ثانویه و قیمت‌گذاری خود اوراق اهمیت پیدا می‌کند.
به همین دلیل حتی اگر قیمت سکه و اوراق سلف در یک جهت حرکت کنند، الزاماً میزان و سرعت تغییر قیمت آنها یکسان نخواهد بود.
سکه یا «عسکه۲»؛ انتخاب به ویژگی‌های سرمایه‌گذار بستگی دارد
در نهایت، سکه فیزیکی و «عسکه۲» را نمی‌توان دو دارایی کاملاً مشابه دانست.
سکه فیزیکی یعنی مالکیت مستقیم یک دارایی واقعی؛ «عسکه۲» یعنی مالکیت یک ورقه مالی مبتنی بر سکه با شرایط و سررسید مشخص.
بنابراین سرمایه‌گذار پیش از انتخاب میان این دو، باید تفاوت‌های مربوط به مالکیت، افق زمانی، نقدشوندگی، ریسک نگهداری، سازوکار معاملات و مفاد قرارداد را در نظر بگیرد.
نکته مهم این است که وابستگی هر دو ابزار به بازار سکه، به معنای یکسان بودن ریسک و بازده آنها نیست و بررسی دقیق شرایط اوراق پیش از معامله اهمیت دارد.
