شوک به دانشگاه‌ها؛ رتبه‌ها سقوط کرد، وزارت علوم دست به کار شد/ پاداش ویژه برای دانشجویان پُرمقاله
معاون پژوهشی وزیر علوم از طرحی خبر داد که در صورت تصویب، می‌تواند معادلات حمایت از دانشجویان پژوهشگر را تغییر دهد؛ دانشجویانی که بیش از حد لازم برای دفاع از پایان‌نامه یا رساله مقاله منتشر کنند، مشمول دریافت مستقیم پاداش خواهند شد.
پایگاه خبری قهوه صبحگاهی، افت رتبه برخی دانشگاه‌های ایران در حالی به یکی از دغدغه‌های جدی حوزه آموزش عالی تبدیل شده که معاون پژوهشی وزیر علوم بخشی از دلایل این اتفاق را قابل پیش‌بینی دانسته و از تأثیر محدودیت اینترنت، تحریم‌های علمی، دشواری انتشار مقالات و شرایط جنگی بر تولیدات علمی کشور پرده برداشته است.
سیدمهدی ابطحی درباره دلایل کاهش رتبه برخی دانشگاه‌های کشور اظهار کرد: اتفاقاتی که در کاهش رتبه دانشگاه‌ها رخ داده، قابل پیش‌بینی بود و عوامل مختلفی در شکل‌گیری این وضعیت نقش داشته‌اند.
وی افزود: غیرحضوری شدن دانشگاه‌ها، محدود شدن اینترنت، شرایط دشوار برای ارسال و انتشار مقالات و همچنین تحریم برخی دانشگاه‌های ایران از سوی شماری از نشریات علمی، از جمله عواملی هستند که بر وضعیت پژوهش کشور اثر گذاشته‌اند.
وقتی مقالات پژوهشگران ایرانی پشت سد تحریم ماند
معاون پژوهشی وزیر علوم با اشاره به مشکلات ایجادشده در مسیر انتشار مقالات علمی گفت: برخی نشریات علمی با وجود اینکه پیش‌تر مقالات پژوهشگران ایرانی را منتشر می‌کردند، اکنون اعلام کرده‌اند که مقالات پژوهشگران ایرانی را منتشر نخواهند کرد.
به گفته ابطحی، مجموعه‌ای از مشکلات داخلی و خارجی به صورت همزمان بر روند تولید و انتشار دستاوردهای علمی کشور تأثیر گذاشته است؛ شرایطی که می‌تواند مستقیماً بر شاخص‌های بین‌المللی دانشگاه‌ها نیز اثرگذار باشد.
جنگ و اینترنت؛ ضربه مضاعف به پژوهش
ابطحی همچنین محدودیت‌های ایجادشده در دوران جنگ را یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار بر فعالیت‌های علمی دانست و گفت: محدودیت اینترنت، دشواری انجام آزمایش‌ها در آزمایشگاه‌ها و تحریم‌های خارجی، همگی عواملی بودند که می‌توانستند بر تولیدات علمی کشور اثر بگذارند.
وی با اشاره به روندهای پیشین پژوهش کشور خاطرنشان کرد: از سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ پیش‌بینی شده بود که با کاهش تعداد مقالات مواجه شویم.
نسخه وزارت علوم برای جبران عقب‌ماندگی علمی
معاون پژوهشی وزیر علوم با اشاره به تلاش دستگاه‌های مرتبط برای جبران این وضعیت گفت: مجموعه مدیریت دانش کشور شامل وزارت علوم، وزارت بهداشت، معاونت علمی ریاست‌جمهوری و سایر دستگاه‌های مرتبط در حال تلاش برای جبران این نقصان هستند.
وی افزود: طرح‌های مختلفی برای حمایت از آزمایشگاه‌های استادان در حال اجراست و «طرح جهش» بنیاد ملی علم ایران و برنامه‌های مربوط به نمایه‌سازی نشریات نیز دنبال می‌شود تا دستاوردهای علمی پیشین کشور بهتر دیده شوند.
خبر ویژه برای دانشجویانی که بیشتر مقاله می‌دهند
اما مهم‌ترین بخش اظهارات معاون پژوهشی وزیر علوم به دانشجویان پژوهشگر مربوط می‌شود؛ دانشجویانی که بیش از میزان مورد نیاز برای دفاع از پایان‌نامه یا رساله، مقاله منتشر می‌کنند.
ابطحی از بررسی طرحی برای حمایت از این گروه از دانشجویان خبر داد و گفت: امیدوارم این طرح بتواند پیش برود تا پاداش مقالات به خود دانشجویان اختصاص پیدا کند.
این طرح در صورت اجرایی شدن می‌تواند مسیر تازه‌ای برای حمایت از دانشجویان فعال در حوزه پژوهش ایجاد کند و انگیزه بیشتری برای تولید و انتشار دستاوردهای علمی به وجود آورد.
پاداش مقاله به جای دیگری نمی‌رود؟
معاون پژوهشی وزیر علوم تأکید کرد که اجرای چنین طرح‌هایی می‌تواند بخشی از مشکلات موجود در حوزه پژوهش را جبران کند.
وی در پایان گفت: پژوهشگران کشور با حداقل حمایت‌ها، کارهای شایسته و بزرگی انجام می‌دهند و امیدوارم بتوانیم حمایت‌ها را بیشتر به سمت پژوهشگران و فعالیت‌های علمی هدایت کنیم.
